Γυρνώντας χρόνια ολόκληρα από βουνό σε βουνό, αρχίζοντας από τη μαμά Ελλάδα και απλώνοντας τα πλοκάμια μου προς τη δεύτερη μαμά, την Ευρώπη, έμεινα έκπληκτος απο την παραδεισένια ομορφιά των Αλπεων. Βουνά υπέροχα, μαγευτικά, σαγηνευτικά, γεμάτα μύθους, ιστορία, γαστρονομικά ενδιαφέροντα, σκληρούς αλλά συνάμα απλούς και χαμογελαστούς ανθρώπους, γεμάτους όρεξη για ζωή, έτοιμους να σού πούν τις ιστορίες τους, να σε οδηγήσουν στις κορφές, να σου προσφέρουν οτιδήποτε μπορεί να σε κάνει να αγαπήσεις το μέρος τους...
Γυρίζοντας τα τελευταία 30 χρόνια όλες τις Αλπεις, απο Ελβετία, Αυστρία, Γαλλία, Ιταλία, η τελευταία ήταν αυτή που, είτε γιατί είναι ιδιαίτερη, είτε γιατί είναι η δεύτερη πατρίδα μου (τα 18 χρόνια και βάλε, της ζωής μου εκεί και η γνώση της γλώσσας και των ιταλικών συνηθειών, δεν είναι και λίγο) μου τράβηξε περισσότερο την προσοχή.....και για να μην πολυλογώ και να φτάσω κατευθείαν στο ζουμί της συγκεκριμένης περιοχής, οι κοιλάδες των Ιταλικών Αλπεων μένουν πάντα στο μυαλό σου, και για όσους έχουν και προηγούμενα, μένουν και στη καρδιά σου.!!
Θα αρχίσω απο την πολυαγαπημένη μου, Val di Fassa, με τα όμορφα, κομψά και ήρεμα χωριά της, αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου χιονοδρομικού κέντρου της Ιταλίας, όλης της Ευρώπης και όλου του κόσμου, του Dolomiti Superski, με 1.372km πιστών, με όλες σχεδόν τις πίστες ενωμένες με τα σκί φορεμένα.dolomitisuperski.com
Aπο Ελλάδα πας με δυο τρόπους: απο θάλασσα και απο αέρα...Απο θάλασσα με πλοίο για Ανκώνα, αν θες να πάρεις αυτοκίνητο δικό σου, με όλη σου την προίκα, και αν θές βέβαια να περάσεις κάποιες ώρες (περίπου 20) ρομαντικές στιγμές με την-τον σύντροφο σου, παρ' ολο που οι μάχιμοι χιονόφιλοι, δεν θα δώσουν μεγάλη σημασία σε τέτοιου είδους συγκινήσεις, γιατι στο μυαλό τους βρίσκεται πάντα ο μεγάλος έρωτας...το χιόνι!!
Τέτοιο ταξίδι βέβαια το κάνεις όταν έχεις άφθονες μέρες για διακοπές, τουλάχιστον μια βδομάδα...
Φτάνεις συνήθως το μεσημεράκι της επόμενης μέρας στην Ανκώνα, κατά τις 13.30 με την Μινόαν και κατά τις 15.00 με την Ανέκ, και ξεκινάς τον ευχάριστο γολγοθά των 500 περίπου χιλιομέτρων, μεχρι να συναντήσεις τα πρώτα Αλπικά χωριά.Σε χρόνο, αν πάμε χαλαρά, θα κάνουμε ενα 5ωρο, γιατί ο δρόμος είναι autostrada (A22)μέχρι ενός σημείου (Οra) και μετά γίνεται ορεινός (ss48) πρός Cavalese, όπου και αρχίζει ο παράδεισος...
Για μένα το καλύτερο ταξίδι το κάνεις με το αεροπλάνο..Φτηνές τιμές (απο 35-80 ευρώ Α/R το άτομο, αν κλείσεις νωρίς το biglietto, απο 90 έως 150 ευρώ αν το κλείσεις αργά), φτάνεις γρήγορα, περίπου 2.20 ώρες, δεν χρειάζεται να κουβαλάς πολλά, ούτε καν τον εξοπλισμό αν πηγαίνεις για 3-4 μέρες, για περισσότερες μέρες, μπορείς να πάρεις και εξοπλισμό γιατί σε συμφέρει.Το λέω γιατί η ενοικίαση σκί η σανίδας(αν έχεις τις μπότες σου) στοιχίζει από 15 έως 25 ευρώ ημερησίως, ενώ η μεταφορά με το αεροπλάνο θα σου κοστίσει 90 ευρώ.
Προσοχή στην επιλογή αεροδρομίου.!!!Το πιό συμφέρον απο άποψη χρόνου είναι το Bergamo, 250 περίπου χλμ, 2.30 ώρες άνετο ταξίδι, συνήθως (αν όχι πάντα) χωρίς μποτιλιαρίσματα, και σου δίνεται η ευκαιρία (για τους πολύ "πειραγμένους") αν προσγειωθείς νωρίς, να πεταχτείς σε μία-μιάμιση ώρα δρόμο, να κάνεις κάνα διομισάωρο γλύστριμα στο χιόνι του montecampione montecampione.com ή της valchiavenna skiareavalchiavenna.it ή του Foppolo brembanaski.com.
Το ίδιο θα μπορείς να κάνεις και απο Μιλάνο malpensa, (350 περίπου χλμ)αλλά υπάρχει ενα σοβαρό πρόβλημα...το μπούκωμα, κυρίως στην επιστροφή που μπορεί να χάσεις και το αεροπλάνο, στον περιφερειακό της πόλης, στο ύψος της via certosa, που εκεί όταν βιάζεσαι, μπορεί να πάθεις μερικά εγκεφαλικά και δυό τρία εμφράγματα απο το άγχος.Η διαφορά απόστασης απο το Bergamo είναι περίπου 35 λεπτά μακρύτερα, και είναι κι αυτό ένα μείον στην διαδρομή.
Αλλο αεροδρόμιο που μπορεί άνετα να εξυπηρετήσει είναι της Bologna (300 χλμ), που το έχω πάντα σαν δεύτερη προτίμηση, και πολλές φορές βολεύουν κι ώρες (πρώτο πρωινό και τελευταίο βραδινό).
Και φτάνεις επιτέλους ....Πρώτο χωριό, η Νεράιδα των Δολομιτών "La Fata dei Dolomiti", η Moena...Ειναι το πρώτο χωριό απο τα δεκάδες υπόλοιπα της val di fassa, που εχουν χιονοδρομικό ενδιαφέρον ...και οχι μόνον...Υπέροχο μέρος, με ζωή, μαγαζάκια πάσης φύσεως,ωραία πλατεία για συγκεντρώσεις, πάρτυ και οτιδήποτε event μπορεί να σου κάτσει, ξαφνικό ή προμελετημένο. 
Το μόνο κακό που μπορεί να βρείς σ' αυτό το πανέμορφο χωριό είναι οτι δεν έχεις το ski in /ski out..Δυστυχώς πρέπει να μετακινηθείς λίγα χιλιόμετρα με το αυτοκίνητο και εκατοντάδες χιλιόμετρα πίστες θα βρεθούν κάτω απο τα πόδια σου.Βέβαια, μάλλον απο την νέα χρονιά 2020-2021, ετοιμάζεται σύνδεση με κλειστή καμπίνα, που θα φεύγει σχεδόν απο το κέντρο του χωριού(1200μ) και θα φτάνει στην τοποθεσία Valbona (1820m).Το χιονοδρομικό κέντρο της Μοένα, alpelusia.it, βρίσκεται 4 περίπου χιλιόμετρα απο το χωριό, σε πάει δωρεάν ski bus απ το χωριό, ή πας με το αυτοκίνητο σου, αλλά προσοχή στο πάρκινγκ, δέν είναι αρκετά μεγάλο και Σαββατοκύριακο ή μέρες Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, μπορεί και να μήν βρίσκεις πάρκινγκ.
Το κέντρο είναι μικρό σχετικά, αλλά οι πίστες είναι αρκετά μακρυές και επίπονες, που μπορούν να ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς.Οι κόκκινες πίστες Laste'(2800m), Zirmes(3000m),Le cune(2200m),Fiamme d'oro 2 (2200m) και οι μαύρες Fiamme d'oro 1 (1600m) και η Piavac (1300m) ειναι ολα τα λεφτα!
pista Zirmes
pista Laste
...
Eπειτα,αν βαρεθείς, που δεν θα βαρεθείς, κατεβαίνεις με το ίδιο
skipass, παίρνεις το ski bus και μεταφέρεσαι μέσα απο ένα υπέροχο
ελατόδασος και μόλις σε 10 λεπτά στο
passo san pellegrino, όπου εκεί αφήνεσαι στη μαγεία των 60 χλμ. καλοπατημένου χιονιού, χωρίς ουρές στα lift με μεγάλα και πολλά πάρκινγκ και με θέα που σου κόβει την ανάσα..και το σημαντικό, πίστες μεγάλες σε μήκος, για όλα τα γούστα.Το Passo ενώνεται με τα σκί με το χωριό Falcade απο την άλλη πλευρά των βουνών, και μαζί με την Μοένα αποτελεί το χιονοδρομικό κέντρο των τριών κοιλάδων (comprensorio sciistico tre valli) που απλώνεται σε 100 χλμ καλοχτενισμένων πιστών.Ενας μικρός παράδεισος, κυρίως γι αυτούς που αναζητούν ήσυχες πίστες, οχι πολλές ουρές και αναμονές...ειδικά τα Σ/Κ και τις εβδομάδες των γιορτών, που όλα τα χωριά της κοιλάδας πηζουν απο κόσμο.
Στο Passo San pellegrino (skiareasanpellegrino.it) θα σταθούμε λίγο ακόμα γιατί κάποια κομμάτια του είναι εξαιρετικά!
Παρκάροντας στο δεύτερο και τρίτο πάρκινγκ, έχουμε να επιλέξουμε δύο πλαγιές: η δεξιά που σε ανεβάζει στο Col Margherita 2513m, και η αριστερή για την Cima Uomo.Αριστερά είναι πιο εύκολο το βουνό, με πίστες καλοστρωμένες και ιδανικές για να αξιοποιείς την τεχνική σου, ενδιαφέρουσες μέχρι τέλος οι κόκκινες 51Α(Cima Uomo) και 49 (Le Coste).Η 52 η μαύρη ειναι πολυ μικρη,με πολύ καλή κλίση, είναι μονο για καλούς, αλλά αξίζει να ανέβει κανείς εκεί για να δεί το υπέροχο ηλιοβασίλεμα και μετά να φύγει αριστερά στην 51Α.
Δεξιά, το Col Margherita, εξυπηρετείται απο μια γρήγορη μεγάλη γόνδολα μέχρι τα 2513 μέτρα και είναι η πιο γεμάτη σε αδρεναλίνη περιοχή του χιονοδρομικού.Ενας αληθινός παράδεισος για έμπειρους σκιέρ που θέλουν να διασκεδάσουν και να δοκιμάσουν τις τεχνικές τους σε απαιτητικές πίστες και σε μια μοναδική διαδρομή free ride,η καλλύτερη του είδους στο Dolomiti Superski.
Αν σας αρέσει η ταχύτητα, μη χάσετε την πίστα La Volata (41), μια απότομη και γρήγορη μαύρη, που χαρακτηρίζεται απο μια συνεχή διαδοχή συναρπαστικών τοίχων με κλίση που αγγίζουν το 50%, με συνολικό μήκος 2400 μέτρα και υψομετρική 630 μ.Η πίστα είναι αγωνιστική, πιστοποιημένη απο τη FIS και είναι μια πίστα του ετήσιου παγκοσμίου πρωταθλήματος.
Εξίσου όμορφες και πανοραμικές, λιγότερο απαιτητικές είναι οι κόκκινες Col Margherita (40) και Le Caviette(40).Και οι δυό ξετυλίγονται σε σχήμα μαιάνδρου, με πολύ ωραίες καμπυλωτές στροφές, πολλές αλλαγές κλίσης και εναλλαγές πλάτους.
Απο την άλλη μεριά του βουνού, προς το χωριό Falcade, η κόκκινη και μαύρη Le Buse- Molino (30) ή αλλιώς Rossignol, είναι ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΗ....αλλά επειδή είναι αρκετά μεγάλη η διαδρομή, καλό θα είναι να μην ξεκινήσετε για Falcade αργά το μεσημέρι, γιατί δεν προλαβαίνετε να γυρίσετε πίσω.Υπολογίστε ένα άνετο δίωρο για το πηγαινέλα...και καλό θα είναι η διαδρομή αυτή να γίνει χειμώνα ή άνοιξη νωρίς το πρωί,γιατί ο τερματικός σταθμός είναι χαμηλά, στα 1150 περίπου μέτρα, και στις πιο ψηλές θερμοκρασίες το χιόνι σουπιάζει.
Η Μοένα και οι πρωινές δραστηριότητες τελειώνουν εδώ, αλλά Val di Fassa σημαίνει και μαγευτικά παραδοσιακά εστιατόρια με υπέροχες και μοναδικές γευστικές εμπειρίες..Εστιατόρια παντού, μυρωδιές που πλανώνται στον αέρα, απο πίτσα ψημένη στον ξυλόφουρνο με μανιτάρια, speck και bresaola, φρέσκιες ταλιατέλλες με funghi porcini και χοιρινά μπουτάκια ψημένα στο φούρνο με πατάτες,δεντρολίβανο και βότανα του δάσους.
Η περιοχή έχει πολλές baite, (μικρά ξύλινα σπιτάκια,πάνω στο βουνό, μέσα στο δάσος, που χρησιμοποιούνταν για τα ζώα, για αποθήκες εργαλείων ή για αποθήκες τροφών, και τα ανακατασκεύασαν σε εστιατόρια) και πολλές malghe (κι αυτά μικρά σπιτάκια απο κορμούς ελάτων ή απο κορμούς και υλικά τοιχοποιίας,που χρησιμοποιούσαν για στάβλους ζώων, ή για παραγωγή και αποθήκευση γαλακτοκομικών προιόντων και για άλλες αγροτικές εργασίες και ακόμα και την διανυκτέρευση των βοσκών) .Αυτά αποτελούν την ομορφιά, την μοναδικότητα και τη δυνατή εμπειρία του δείπνου στην πανέμορφη αυτή κοιλάδα. Σ αυτά τα παραδοσιακά εστιατόρια θα βρείτε πολλές παραδοσιακές γαστρονομικές συνταγές των Αλπεων μα κυρίως εδώ θα βρούμε την περίφημη Gastronomia Ladina.
Θα ανοίξω μια παρένθεση εδω να πώ για τον όρο Ladino : Η Ladinia είναι το όνομα που ταυτοποιεί καλύτερα μια αλπική περιοχή και
συγκεκριμένα πέντε κοιλάδες που χαρακτηρίζονται κυρίως από την
ομιλούμενη γλώσσα: Ladin. Στην πραγματικότητα, όχι μόνο η γλώσσα αλλά
και ο πολιτισμός, η ιστορία, η φύση, η χειροτεχνία, οι παραδόσεις, οι
ιστορίες και οι θρύλοι ενώνουν τον πληθυσμό του Val Badia με αυτόν των
Val Gardena, Val di Fassa, Livinallongo και Ampezzo.
Λόγω της μορφολογίας των Δολομιτών η κάποια απομόνωση των πέντε αυτών κοιλάδων επέτρεψε και ενθάρρυνε την ανάπτυξη και τη διατήρηση του πολιτισμού των Λαδίνων, ο οποίος είναι ακόμα ζωντανός σήμερα στους Δολομίτες.
Οι κοιλάδες των Ladini, χαρακτηρίζονταν από ένα κυρίως αγροτικό περιβάλλον, που οι άνθρωποι καθώς και τα σπίτια τους και η ζωή τους ήταν απλή, φτωχή και ταπεινή. Οι κάτοικοι ήταν περήφανοι, σκληρά εργαζόμενοι και σ αυτό το περιβάλλον "εφευρέθηκε" αυτή η απλή,ταπεινή και γευστικότατη γαστρονομία που μίλησα πιο πάνω.
Ολες αυτές οι γεύσεις και πιάτα πλούσια σε παράδοση, μπορείτε να τα δοκιμάσετε σε πολλά εστιατόρια,
ακόμη και στα πιο εκλεπτυσμένα, σε καταφύγια και καλύβες.
Απο τα παραδοσιακά εστιατόρια που θα ξεχώριζα στην περιοχή της Μοένα, είναι με μεγάλη διαφορά η Malga Roncac, www.malgaroncac.it. Λίγο πιό έξω απο το κέντρο του χωριού, μέσα στο δάσος και στην ερημιά, συναντάς μια όαση χαμηλού φωτός, με μυρωδιά του ξυλόφουρνου και βοτάνων άγριου δάσους. Φτάνεις με αυτοκίνητο σε 5-6 λεπτά, ή με τα πόδια σε 25 περίπου λεπτά σε λίγο ανηφορικό περπάτημα. Το πρώτο πράγμα που συγκλονίζει, ειναι σχεδόν πάντα, η απρόσμενη υποδοχή απο την πιο όμορφη οικογένεια του δάσους...μάτια που λαμπυρίζουν στο σκοτάδι απο δυό ελάφια και τα μικρά τους, που ή ζουν εκεί άγρια ή τα φροντίζουν αυτοί που έχουν την malga.
Οτι και να πάρεις εδώ είναι εξαιρετικό! Ζητήστε οπωσδήποτε για αρχή την μανιταρόσουπα, απο άγρια φρέσκα μανιτάρια, και σαν πρώτο ή tagliatelle με κιμά απο ελάφι ή με μανιτάρια porcini, ή mezze lune ( ciajonciè) γεμιστά ραβιόλι με σπανάκι και φρέσκια μυζήθρα (ricotta)....αυτές είναι οι δικές μου επιλογές, αλλα επειδή τα γούστα διαφέρουν πάρτε οτι νομίζετε καλλύτερο, γιατί όλα είναι υπέροχα και μαγειρεμένα με τον σπιτικό και παραδοσιακό τρόπο. Για δεύτερο θα ήταν καλό να δοκιμάσετε lo stinco di maile με πατάτες κομμένες ροδέλλες και καλοψημένες στον φούρνο....Για κρασί οι επιλογές είναι πολλές και οικονομικες, αλλά αν δεν θέλετε να ξοδευτείτε με τα εμφιαλωμένα, πάρτε με σιγουριά το κόκκινο χύμα του, είναι ενα cabernet εξαιρετικό, τοπικού παραγωγού...Αφήστε στο τέλος χώρο για το γλυκό που οπωσδήποτε πρέπει να δοκιμάσετε το kaiserschmarenn του, με απο πάνω μαρμελάδα με φρούτα του δάσους, ή όποτε έχει φτιάξει , το εκπληκτικό tiramisu..
Το κέντρο είναι μικρό σχετικά, αλλά οι πίστες είναι αρκετά μακρυές και επίπονες, που μπορούν να ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς.Οι κόκκινες πίστες Laste'(2800m), Zirmes(3000m),Le cune(2200m),Fiamme d'oro 2 (2200m) και οι μαύρες Fiamme d'oro 1 (1600m) και η Piavac (1300m) ειναι ολα τα λεφτα!
pista Zirmes
 |
passo san pellegrino, όπου εκεί αφήνεσαι στη μαγεία των 60 χλμ. καλοπατημένου χιονιού, χωρίς ουρές στα lift με μεγάλα και πολλά πάρκινγκ και με θέα που σου κόβει την ανάσα..και το σημαντικό, πίστες μεγάλες σε μήκος, για όλα τα γούστα.Το Passo ενώνεται με τα σκί με το χωριό Falcade απο την άλλη πλευρά των βουνών, και μαζί με την Μοένα αποτελεί το χιονοδρομικό κέντρο των τριών κοιλάδων (comprensorio sciistico tre valli) που απλώνεται σε 100 χλμ καλοχτενισμένων πιστών.Ενας μικρός παράδεισος, κυρίως γι αυτούς που αναζητούν ήσυχες πίστες, οχι πολλές ουρές και αναμονές...ειδικά τα Σ/Κ και τις εβδομάδες των γιορτών, που όλα τα χωριά της κοιλάδας πηζουν απο κόσμο.
Στο Passo San pellegrino (skiareasanpellegrino.it) θα σταθούμε λίγο ακόμα γιατί κάποια κομμάτια του είναι εξαιρετικά!
Παρκάροντας στο δεύτερο και τρίτο πάρκινγκ, έχουμε να επιλέξουμε δύο πλαγιές: η δεξιά που σε ανεβάζει στο Col Margherita 2513m, και η αριστερή για την Cima Uomo.Αριστερά είναι πιο εύκολο το βουνό, με πίστες καλοστρωμένες και ιδανικές για να αξιοποιείς την τεχνική σου, ενδιαφέρουσες μέχρι τέλος οι κόκκινες 51Α(Cima Uomo) και 49 (Le Coste).Η 52 η μαύρη ειναι πολυ μικρη,με πολύ καλή κλίση, είναι μονο για καλούς, αλλά αξίζει να ανέβει κανείς εκεί για να δεί το υπέροχο ηλιοβασίλεμα και μετά να φύγει αριστερά στην 51Α.
Δεξιά, το Col Margherita, εξυπηρετείται απο μια γρήγορη μεγάλη γόνδολα μέχρι τα 2513 μέτρα και είναι η πιο γεμάτη σε αδρεναλίνη περιοχή του χιονοδρομικού.Ενας αληθινός παράδεισος για έμπειρους σκιέρ που θέλουν να διασκεδάσουν και να δοκιμάσουν τις τεχνικές τους σε απαιτητικές πίστες και σε μια μοναδική διαδρομή free ride,η καλλύτερη του είδους στο Dolomiti Superski.
Αν σας αρέσει η ταχύτητα, μη χάσετε την πίστα La Volata (41), μια απότομη και γρήγορη μαύρη, που χαρακτηρίζεται απο μια συνεχή διαδοχή συναρπαστικών τοίχων με κλίση που αγγίζουν το 50%, με συνολικό μήκος 2400 μέτρα και υψομετρική 630 μ.Η πίστα είναι αγωνιστική, πιστοποιημένη απο τη FIS και είναι μια πίστα του ετήσιου παγκοσμίου πρωταθλήματος.
Εξίσου όμορφες και πανοραμικές, λιγότερο απαιτητικές είναι οι κόκκινες Col Margherita (40) και Le Caviette(40).Και οι δυό ξετυλίγονται σε σχήμα μαιάνδρου, με πολύ ωραίες καμπυλωτές στροφές, πολλές αλλαγές κλίσης και εναλλαγές πλάτους.
Απο την άλλη μεριά του βουνού, προς το χωριό Falcade, η κόκκινη και μαύρη Le Buse- Molino (30) ή αλλιώς Rossignol, είναι ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΗ....αλλά επειδή είναι αρκετά μεγάλη η διαδρομή, καλό θα είναι να μην ξεκινήσετε για Falcade αργά το μεσημέρι, γιατί δεν προλαβαίνετε να γυρίσετε πίσω.Υπολογίστε ένα άνετο δίωρο για το πηγαινέλα...και καλό θα είναι η διαδρομή αυτή να γίνει χειμώνα ή άνοιξη νωρίς το πρωί,γιατί ο τερματικός σταθμός είναι χαμηλά, στα 1150 περίπου μέτρα, και στις πιο ψηλές θερμοκρασίες το χιόνι σουπιάζει.
Η Μοένα και οι πρωινές δραστηριότητες τελειώνουν εδώ, αλλά Val di Fassa σημαίνει και μαγευτικά παραδοσιακά εστιατόρια με υπέροχες και μοναδικές γευστικές εμπειρίες..Εστιατόρια παντού, μυρωδιές που πλανώνται στον αέρα, απο πίτσα ψημένη στον ξυλόφουρνο με μανιτάρια, speck και bresaola, φρέσκιες ταλιατέλλες με funghi porcini και χοιρινά μπουτάκια ψημένα στο φούρνο με πατάτες,δεντρολίβανο και βότανα του δάσους.
Η περιοχή έχει πολλές baite, (μικρά ξύλινα σπιτάκια,πάνω στο βουνό, μέσα στο δάσος, που χρησιμοποιούνταν για τα ζώα, για αποθήκες εργαλείων ή για αποθήκες τροφών, και τα ανακατασκεύασαν σε εστιατόρια) και πολλές malghe (κι αυτά μικρά σπιτάκια απο κορμούς ελάτων ή απο κορμούς και υλικά τοιχοποιίας,που χρησιμοποιούσαν για στάβλους ζώων, ή για παραγωγή και αποθήκευση γαλακτοκομικών προιόντων και για άλλες αγροτικές εργασίες και ακόμα και την διανυκτέρευση των βοσκών) .Αυτά αποτελούν την ομορφιά, την μοναδικότητα και τη δυνατή εμπειρία του δείπνου στην πανέμορφη αυτή κοιλάδα. Σ αυτά τα παραδοσιακά εστιατόρια θα βρείτε πολλές παραδοσιακές γαστρονομικές συνταγές των Αλπεων μα κυρίως εδώ θα βρούμε την περίφημη Gastronomia Ladina.
Θα ανοίξω μια παρένθεση εδω να πώ για τον όρο Ladino : Η Ladinia είναι το όνομα που ταυτοποιεί καλύτερα μια αλπική περιοχή και
συγκεκριμένα πέντε κοιλάδες που χαρακτηρίζονται κυρίως από την
ομιλούμενη γλώσσα: Ladin. Στην πραγματικότητα, όχι μόνο η γλώσσα αλλά
και ο πολιτισμός, η ιστορία, η φύση, η χειροτεχνία, οι παραδόσεις, οι
ιστορίες και οι θρύλοι ενώνουν τον πληθυσμό του Val Badia με αυτόν των
Val Gardena, Val di Fassa, Livinallongo και Ampezzo.
Λόγω της μορφολογίας των Δολομιτών η κάποια απομόνωση των πέντε αυτών κοιλάδων επέτρεψε και ενθάρρυνε την ανάπτυξη και τη διατήρηση του πολιτισμού των Λαδίνων, ο οποίος είναι ακόμα ζωντανός σήμερα στους Δολομίτες.
Οι κοιλάδες των Ladini, χαρακτηρίζονταν από ένα κυρίως αγροτικό περιβάλλον, που οι άνθρωποι καθώς και τα σπίτια τους και η ζωή τους ήταν απλή, φτωχή και ταπεινή. Οι κάτοικοι ήταν περήφανοι, σκληρά εργαζόμενοι και σ αυτό το περιβάλλον "εφευρέθηκε" αυτή η απλή,ταπεινή και γευστικότατη γαστρονομία που μίλησα πιο πάνω.
Εκτός λοιπόν από τη διατήρηση της
γλώσσας και των εθίμων τους, η Moena κατάφερε επίσης να διατηρήσει τις γεύσεις του
παρελθόντος. Τα φτωχά αλλά νόστιμα τυπικά πιάτα έχουν ιντριγκάρει τους καλύτερους σεφ που διασκεδάζουν με το να κάνουν άτακτες εκτελέσεις των αρχαίων συνταγών. Έτσι, μπαχαρικά, βότανα, μους,
μαρμελάδες, μέλι ή μουστάρδα επαναφέρουν την παράδοση που, δεδομένης
της μακράς αυστριακής κυριαρχίας, έχει απορροφήσει πολλά χαρακτηριστικά
του νότιου Τιρόλου, δίνοντας ευφάνταστες ιδέες σε τοπικά πιάτα όπως το
Moena ciajonciè (γεμιστό ραβιόλι), τη σούπα κριθαριού, stragolapreti
(gnocchi με μπαγιάτικο ψωμί, σπανάκι, αυγά και grana trentino),
canederli ( μπάλες απο μπαγιάτικο ψωμί, αυγά και γάλα, γεμιστά με σαλάμι ή
λουκάνικα ή speck ή τυρί ή βότανα), πολέντα (μπομπότα -καλαμποκάλευρο-, κυνήγι, κνήμη απο χοιρινό (stinco di mailae), λουκάνικα
και μανιτάρια.
Υπάρχει επίσης μια μεγάλη ποικιλία
τυριών που παράγονται στην κοιλάδα. Είναι ιδιαίτερα νόστιμα και γνήσια
επειδή παράγονται με το γάλα των αγελάδων που μεγαλώνουν στα βοσκοτόπια τους. Μεταξύ των πιο γνωστών είναι το "Puzzone di Moena". ...Και....γλυκά
... οι περίφημες τηγανήτες le Fortaie ή Strubel τα οποία μπορείς να γευτείς σε
όλα τα φεστιβάλ του χωριού και στα καταφύγια και εστιατόρια, το στρούντελ μήλου που συνοδεύεται από σαντιγί, κρέμα ή
παγωτό, αλλά και το θεικό
Kaiserschmarrn που συνοδεύεται με μαρμελάδα απο φρούτα του δάσους ή κρέμα ζαχαροπλαστικής...
 |
 |
| Fortaie - Kaiserschmarnn |
Απο τα παραδοσιακά εστιατόρια που θα ξεχώριζα στην περιοχή της Μοένα, είναι με μεγάλη διαφορά η Malga Roncac, www.malgaroncac.it. Λίγο πιό έξω απο το κέντρο του χωριού, μέσα στο δάσος και στην ερημιά, συναντάς μια όαση χαμηλού φωτός, με μυρωδιά του ξυλόφουρνου και βοτάνων άγριου δάσους. Φτάνεις με αυτοκίνητο σε 5-6 λεπτά, ή με τα πόδια σε 25 περίπου λεπτά σε λίγο ανηφορικό περπάτημα. Το πρώτο πράγμα που συγκλονίζει, ειναι σχεδόν πάντα, η απρόσμενη υποδοχή απο την πιο όμορφη οικογένεια του δάσους...μάτια που λαμπυρίζουν στο σκοτάδι απο δυό ελάφια και τα μικρά τους, που ή ζουν εκεί άγρια ή τα φροντίζουν αυτοί που έχουν την malga.
Για όποιον δεν έχει όρεξη να φύγει απο το κέντρο του χωριού, υπάρχουν αρκετά καλά εστιατόρια και πιτσερίες δίπλα απο το ποτάμι, μέσα στο χωριό. Καλά ονόματα τα Kusk La Locanda (https://www.hotelmaria.com/eng/Gourmet/Kusk-Restaurant) και Agritur El Mas, ενας αγροτουρισμός, που έχει σταύλο με ζώα που εκτρέφει ο ιδιοκτήτης, και παράγει επί τόπου τα κρέατα, τα αλλαντικά και τα τυριά που προσφέρει στους επισκέπτες του (https://www.agriturelmas.it/la-cucina-del-maso/)...Να σας πώ μόνο ότι για να βρείτε τραπέζι σ' αυτά τα τρία εστιατόρια πρέπει ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΚΡΑΤΗΣΗ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ 10 ΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΠΑΤΕ, ή τουλάχιστον αν είστε πολύ τυχεροί 2 μέρες πριν, αν και το βλέπω λίγο χλωμό και σίγουρα οχι μέσα σέ περίοδο γιορτών!!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου