Val di Fassa...Pozza di Fassa .....έρωτος η συνέχεια....by Tassos Lamprou

Συνεχίζοντας το ταξίδι μας κατά μήκος της κοιλάδας di Fassa, η αμέσως επόμενη χιονοδρομική στάση είναι το χωριό Vigo di Fassa  και Pozza di Fassa.Τα δυο χωριά, αν και είναι δύο διαφορετικά μέρη, είναι ενωμένα, οπότε δεν καταλαβαίνεις ουσιαστική διαφορά.Νομίζω όμως οτι το κέντρο της χιονοδρομικής ζωής και τής ομορφιάς είναι η Pozza.

Το χωριό βρίσκεται στα 1330 μέτρα, ανήκει στο χιονοδρομικό κέντρο του Dolomiti Superski, και μαζί με το Vigo di Fassa και το Pera di Fassa αποτελούν την ζώνη του ski area Pozza-Pera-Vigo-Catinaccio. Η πλευρά πού αξίζει για τους  χιονόφιλους δεν είναι η πλευρά του Catinaccio, αλλά η απέναντι πλευρά που κυριαρχεί στο κέντρο του χωριού της Pozza, το monte Buffaure, με δύο πίστες που κόβουν την ανάσα και δίνουν μια εκπληκτική θέα στο χωριό και την απο πίσω πλευρά που , αφού διασχίσεις με τα σκί σου την Val Giumela, φτάνεις στην conca del Ciampac,απο όπου,μέσω της ομώνυμης μαύρης πίστας Ciampac, φτάνεις στην Alba di Canazei, όπου εκεί με την ολοκαίνουργια μεγάλη καμπίνα Alba Col Dei Rossi, ανεβαίνεις και τσουλάς για το Canazei και έπειτα για την  φημισμένη Sella Ronda και την κοιλάδα της Gardena (val gardena).

Pozza απο το monte Buffaure

Οι τοπικές πίστες του σκί είναι 16 σε αριθμό και έχουν συνολικό μήκος 26 χιλιόμετρα.

Αξία ανεκτίμητη...η νυχτερινή πίστα Alloch, πού σε μαγεύει απο την στιγμή που θα την πρωτοδείς φωταγωγημένη, αν φτάσεις στο χωριό νύχτα. Αν είσαι μπροστά της στην αρχή της λειτουργίας της, δηλ. στις 19.00, τότε μάλλον δεν θα θελήσεις να κάνεις το check in στο ξενοδοχείο σου...θα τους αφήσεις να περιμένουν για μετα τις 22.00 που σβήνουν τα φώτα. Η πίστα, είναι αποκλειστικά αγωνιστική, δεν ανοίγει το πρωί για το κοινό, ειναι στάδιο αγώνων για το παγκόσμιο κύπελλο αλπικού σκί junior και εθνικών αγώνων ειδικού και γιγάντιου σλάλομ,  δεν έχει μεγάλο μήκος, μόνο 982 μέτρα, ξεκινά απο τα 1690 μ. και φτάνει στα 1330 μ.,μέσα στο χωριό. Είναι μέσης/υψηλής δυσκολίας, η πιό "εύκολη" κλίση είναι 27% πιό ψηλά και η υπόλοιπη  μέχρι λίγο πρίν το τέλος είναι 49% ....ΘΑΝΑΤΟΣ...Γι αυτό και καλό θα ήταν, όποιος έχει σκοπό να δοκιμάσει την αντοχή του στην συγκεκριμένη πίστα, ΝΑ ΜΗΝ ΕΧΕΙ ΦΑΕΙ ΤΙΠΟΤΑ ΠΡΙΝ, γιατι η καταβολή δυνάμεων είναι μεγάλη και δύσκολα  μπορεί να την κατέβει κάποιος με ΑΝΕΣΗ πάνω απο 3-4 φορές...

Η πιό υπέροχη κόκκινη πίστα της περιοχής, είναι η Panoramica, όνομα και πράγμα..!!Ξεκινά απο τα 2050 μέτρα, απο το καταφύγιο Baita Cuz, και έχει μήκος 5000 μ. και υψομετρική 725 μετρα. Η πίστα που έκανε όχι μόνο εμένα, αλλά και όλους τους φίλους της ομάδας, να ερωτευθεί αυτό το μαγικό μέρος. Λίγο επίπονη στην αρχή, μετά γίνεται η πίστα που θα ήθελε να τρέξει κάθε χιονοδρόμος, ακόμη και ο αρχάριος, με καλή κλίση, τόσο όσο χρειάζεται για να αποκτήσεις μια υψηλή ταχύτητα, χωρίς περιορισμένο πεδίο, χωρίς σαμαράκια, μέσα στα έλατα,  σε μια διαδρομή που κόβει την ανάσα απο ομορφιά, μυρωδιές και φρεσκάδα....Τρέχεις όσο μπορείς, οδηγώντας παράλληλα και με μεγάλες γωνίες τα πέδιλα σου, χωρίς να διατρέχεις κίνδυνο, αφού στο τέλος η πίστα γίνεται ομαλή και εύκολη, περνώντας δίπλα απο ποταμάκια, ξύλινα καταφύγια, εκκλησάκια και παραδοσιακά εστιατόρια, για να φτάσεις στο κέντρο του χωριού, μπροστά απο την τηλεκαμπίνα Buffaure...
https://www.facebook.com/tassos.lambrou/videos/10156130767421589/?t=11

Η απόλαυση όμως δεν τελειώνει εδώ...Δύο κουραστικές αλλά απολαυστικές μαύρες απλώνονται στο monte buffaure και στο απο πίσω monte ciampac, ξεδιπλώνονται μέχρι τα κέντρα των δύο χωριών, με επίσης πανόραμα που κόβει την ανάσα...
     Η B1 Vulcano, οδηγεί στο κέντρο της Pozza μετά απο 2.200 μέτρα εξουθενωτικής κατάβασης, σε κλίσεις απο 30% στήν αρχή της και 58% στην υπόλοιπη διαδρομή της, με πλάτος 40 μέτρων και υψομετρική πάνω απο 700 μέτρα.Πίστα χωρίς ιδιαίτερες στροφές, σχεδόν ευθύγραμμη και σχεδόν πάντα ψιλοπαγωμένη, αφού το υπόστρωμα είναι απο τεχνητό χιόνι.

Η δεύτερη και καλλύτερη μαύρη είναι η Ciampac (del Bosco).Πραγματικά μια πίστα που μπορείς να την "κάνεις" κι όλη μέρα!! Υπέροχες κλίσεις, φιδίσιο σώμα με απλωτές στροφές, πάντα παγωμένη αλλά με πολύ καλό κράτημα,κουραστική αλλά όχι υπερβολικά.Οτι καλλύτερο για να μείνεις όλη μέρα όταν το χιονοδρομικό έχει κόσμο, γιατί εκεί πάνε πολύ λίγοι. Με μήκος 2550μ.,πλάτος 40μ. και υψομετρική γύρω στα 700, έχει πιστοποίηση FIS και γίνονται αγώνες παγκοσμίου κυπέλλου.Η πίστα σε κατεβάζει στην Alba di Canazei, όπου απο κεί παίρνεις το συνδετικό για Canazei και απο εκεί για Val Gardena , Arabba, Corvara και τα λοιπά....

                           

Που τρώμε για βράδυ???
  Σίγουρα, δεν τρώμε όπου νάναι και όπου βρούμε.Τέτοια μέρη δεν τα επιλέγεις μόνον για το σκί..Το φαί εδώ είναι όπως είδαμε και στην Μοένα ΙΕΡΟΤΕΛΕΣΤΙΑ! Πάντα επιλέγεις εστιατόρια baite ή malghe (ξύλινοι παραδοσιακοί στάβλοι που έχουν μετατραπεί σε τυπικά εστιατόρια. Ετσι καταλαβαίνεις ότι βρίσκεσαι εκεί που βρίσκεσαι, αλλιώς θα μπορούσες και να ήσουν κι αλλού....Και επειδή όταν  γνωρίζεις πολλά αρχίζουν και σ' αρέσουν τα περίεργα και τα ιδιαίτερα, θα προτείνω οπωσδήποτε την malga alloch. Με τα πόδια 20 λεπτά απο το κέντρο του χωριού,δεν πάει εύκολα αυτοκίνητο, εκτός αν είναι τζιποειδές, ο δρόμος είναι χώμα με κομμάτια πάγου και δεν θα πρέπει να ρισκάρετε.Παράλληλα με το δρόμο έχει μονοπάτι σηματοδοτημένο, που ανεβαίνει δίπλα απο την αγωνιστική πίστα alloch, μέσα στα έλατα και σε περνάει μπροστά απο το στάβλο τους που εκτρέφουν αγελάδες.Τη νύκτα είναι εντυπωσιακά γιατί το μονοπάτι είναι θεοσκότεινο, στην αρχή του υπάρχουν κάτι ξυλόγλυπτα αγαλματάκια με πολύ χαμηλό φώς, στην υπόλοιπη διαδρομή έχεις μόνο τα χαμηλά φώτα του χωριού, και όταν πλησιάζεις τον σταύλο, το καταλαβαίνεις απο την έντονη μυρωδιά και τα καμπανάκια ανακατεμένα με τα μουγκρητά των ζώων ...Η baita ειναι μικρή, δεν χωράει το χειμώνα μέσα πολλά τραπέζια, και γι αυτό πρέπει όπωσδηποτε να κλείσεις τουλάχιστον 10 μέρες πριν.
Οι ιδιοκτήτες είναι ένα συμπαθέστατο νεαρό ζευγαράκι που μαγειρεύει  Ε Ξ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Κ Α και μόνο απο τα δικά τους προιόντα. Νοστιμότατα και φρέσκα αλλαντικά, τυριά δεν το συζητάω,και γλυκά να θές να τα φάς όλα.Το χύμα κόκκινο κρασί τους είναι ένα τιμιότατο cabernet και ανταγωνίζεται άνετα τα εμφιαλωμένα.Tagliere με salumi e formaggi misti (μίξ αλλαντικών και τυριών), οτιδήποτε σε κρέας δεν το αφήνουμε, πολλά άγρια φρέσκα μανιτάρια με ταλιατέλες ή σκέτα, κρεμώδη γλυκά με δικό τους γάλα και σαντιγύ και οπωσδήποτε το δικό τους στρούντελ !!! http://www.lavacanegra.it/

Ενα άλλο εξαιρετικό εστιατόριο βρίσκεται στο κέντρο της Pozza, δίπλα στο ποτάμι, το Vecchio Mulino (ο παλιός νερόμυλος).Μεγάλες μερίδες, νοστιμότατα φρέσκα σπιτικά ραβιόλι, καλοψημένο στον φούρνο μπούτι χοιρινού, ζυμαρικά παραδοσιακά με αγριοκάτσικο των άλπεων και για γλυκό κρέμα βανίλια με φρούτα του δάσους και κρέμα βανίλια με κάστανο και καραμέλα.Τιμές γύρω στα 30 με 40 ευρώ.

Εστιατόρια, πάντως υπάρχουν πολλά και καλά...απλά αυτά είναι αυτά που έχω επιλέξει και θα ξανάτρωγα ευχαρίστως άλλες Χ φορές....Θα δώσω και ένα τρίτο, που είναι στο κέντρο του  Vigo di Fassa και παρόλο που είναι αρκετά τουριστικό, αξίζει πραγματικά τον κόπο.Εμείς πάντως τρώμε εκεί πολύ καλά...Είναι το El Tobia'..Οτι και να πάρεις είναι υπέροχο, παραδοσιακή κουζίνα ladina και trentina, τα έχει όλα και συμφέρει...Κουνέλι στην κατσαρόλα αρωματισμένο με βότανα του δάσους, υπέροχα παϊδάκια ελαφιού, νόστιμη κριθαρόσουπα και κρεμυδόσουπα.Τιμές καλές, χαρακτηριστικά γρήγορο σέρβις και προσωπικό συμπαθέστατο...Οτι καλλύτερο για μια ξεκούραστη και όμορφη βραδιά με φίλους...

Τελειώνοντας  το οδοιπορικό στην Pozza, θα αναφερθώ επιγραμματικά σε κάποιες χρήσιμες ακόμα πληροφορίες για τούς επισκέπτες χιονόφιλους.

. Πληροφορίες για την χιονοδρομία στη ζώνη του Catinaccio στο Vigo di fassa δεν έχω δώσει, γιατί για μένα δεν έχει ενδιαφέρον...το συγκεκριμένο κέντρο είναι αποκομμένο απο την υπόλοιπη ενιαία ζώνη των πιστών του dolomiti superski, έχει 18 χιλιόμετρα πιστών, δηλαδή λίγο περισσότερα απο τον Παρνασσό, οι πίστες είναι τις περισσότερες ώρες στη σκιά, είναι κοντές σε σχέση με τις υπόλοιπες των Δολομιτών, αξίζουν μόνο, μια καλή αλλά μικρή μαύρη η Alberto Tomba (γιατί εκεί έκανε τις προπονήσεις του ο Tomba), και μια μεγάλη και καλή κόκκινη, μήκους 4.500 μέτρα, η  La Thoeni, που ξεδιπλώνεται απο τα 2.100 μ. έως τα 1350 μ. στο κέντρο του Vigo.
https://www.catinacciodolomiti.it/en/skiing-on-the-catinaccio-rosengarten/
. Για τους φίλους που δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς νυχτερινό σκί θα δημιουργηθεί ένα φυσιολογικό ερώτημα. Πότε θα φάνε για βραδυνό, αφού η νυχτερινή ανοίγει στις 7 και κλείνει στις 10μμ και τα εστιατόρια κλείνουν κουζίνα στις 10. Εδώ υπάρχουν 2 λύσεις....ή φεύγεις μισή ωρίτσα νωρίτερα με βαρειά καρδιά....ή ...πάς σε pizzeria για πίτσα και μπύρες...Μια κοντινή στη Pozza, είναι η pizzeria Winkler, ή ... η καλλυτερότερη όλης της περιοχής της Val di Fassa, η pizzeria-pub Goofi στο χωριό Soraga, 5-6 λεπτά με το αυτοκίνητο απο την Pozza.Υπέροχο μαγαζί, με ωραίο κόσμο, γευστικότατες πίτσες και σαλάτες και απο μπύρα οτι  τραβάει η ψυχή σου. http://www.pizzeriavaldifassa.it/
. Λεπτομέρειες για τις παραδοσιακές συνταγές της περιοχής, έχω δώσει στο προηγούμενο post που αναφέρεται στον..έρωτα με την πρώτη ματιά, στην Moena.
. Χρήσιμα links για την περιοχή:
             https://www.fassaski.com/en/buffaure/
             https://www.visitfassa.com/en/ski-area-ciampac-buffaure/
             https://www.dolomitisuperski.com/en/Experience/Ski-areas/Val-di-Fassa

Val di Fassa..Moena...Ερωτας με την πρωτη ματια!!

Γυρνώντας χρόνια ολόκληρα από βουνό σε βουνό, αρχίζοντας από τη μαμά Ελλάδα και απλώνοντας τα πλοκάμια μου προς τη δεύτερη μαμά, την Ευρώπη, έμεινα έκπληκτος απο την παραδεισένια ομορφιά των Αλπεων. Βουνά υπέροχα, μαγευτικά, σαγηνευτικά, γεμάτα μύθους, ιστορία, γαστρονομικά ενδιαφέροντα, σκληρούς αλλά συνάμα απλούς και χαμογελαστούς ανθρώπους, γεμάτους όρεξη για ζωή, έτοιμους να σού πούν τις ιστορίες τους, να σε οδηγήσουν στις κορφές, να σου προσφέρουν οτιδήποτε μπορεί να σε κάνει να αγαπήσεις το μέρος τους...

Γυρίζοντας  τα τελευταία 30 χρόνια όλες τις Αλπεις, απο Ελβετία, Αυστρία, Γαλλία, Ιταλία, η τελευταία ήταν αυτή που, είτε γιατί είναι ιδιαίτερη, είτε γιατί είναι η δεύτερη πατρίδα μου (τα 18 χρόνια και βάλε, της ζωής μου εκεί και η γνώση της γλώσσας και των ιταλικών συνηθειών, δεν είναι και λίγο) μου τράβηξε περισσότερο την προσοχή.....και για να μην πολυλογώ και να φτάσω κατευθείαν στο ζουμί της συγκεκριμένης περιοχής, οι κοιλάδες των Ιταλικών Αλπεων μένουν πάντα στο μυαλό σου, και για όσους έχουν και προηγούμενα, μένουν και στη καρδιά σου.!!

   Θα αρχίσω απο την πολυαγαπημένη μου, Val di Fassa, με τα όμορφα, κομψά και ήρεμα χωριά της, αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου χιονοδρομικού κέντρου της Ιταλίας, όλης της Ευρώπης και όλου του κόσμου, του Dolomiti Superski, με 1.372km πιστών, με όλες σχεδόν τις πίστες ενωμένες με τα σκί φορεμένα.dolomitisuperski.com

Aπο Ελλάδα πας με δυο τρόπους:  απο  θάλασσα και απο αέρα...Απο θάλασσα με πλοίο για Ανκώνα, αν θες να πάρεις αυτοκίνητο δικό σου, με όλη σου την προίκα, και αν θές βέβαια να περάσεις κάποιες ώρες (περίπου 20) ρομαντικές στιγμές με την-τον σύντροφο σου, παρ' ολο που οι μάχιμοι χιονόφιλοι, δεν θα δώσουν μεγάλη σημασία σε τέτοιου είδους συγκινήσεις, γιατι στο μυαλό τους βρίσκεται πάντα ο μεγάλος έρωτας...το χιόνι!!

Τέτοιο ταξίδι βέβαια το κάνεις όταν έχεις άφθονες μέρες για διακοπές, τουλάχιστον μια βδομάδα...

Φτάνεις συνήθως το μεσημεράκι της επόμενης μέρας στην Ανκώνα, κατά τις 13.30 με την Μινόαν  και κατά τις 15.00 με την Ανέκ, και  ξεκινάς τον ευχάριστο γολγοθά των 500 περίπου χιλιομέτρων, μεχρι να συναντήσεις τα πρώτα Αλπικά χωριά.Σε χρόνο, αν πάμε χαλαρά, θα κάνουμε ενα 5ωρο, γιατί ο δρόμος είναι autostrada (A22)μέχρι ενός σημείου (Οra) και μετά γίνεται ορεινός (ss48) πρός Cavalese, όπου και αρχίζει ο παράδεισος... 

Για μένα το καλύτερο ταξίδι το κάνεις με το αεροπλάνο..Φτηνές τιμές (απο 35-80 ευρώ Α/R το άτομο, αν κλείσεις νωρίς το biglietto, απο 90 έως 150 ευρώ αν το κλείσεις αργά), φτάνεις γρήγορα, περίπου 2.20 ώρες, δεν χρειάζεται να κουβαλάς πολλά, ούτε καν τον εξοπλισμό αν πηγαίνεις για 3-4 μέρες, για περισσότερες μέρες, μπορείς να πάρεις και εξοπλισμό γιατί σε συμφέρει.Το λέω γιατί η ενοικίαση σκί η σανίδας(αν έχεις τις μπότες σου) στοιχίζει από 15 έως 25 ευρώ ημερησίως, ενώ η μεταφορά με το αεροπλάνο θα σου κοστίσει 90 ευρώ.

Προσοχή στην επιλογή αεροδρομίου.!!!Το πιό συμφέρον απο άποψη χρόνου είναι το Bergamo, 250 περίπου χλμ, 2.30 ώρες άνετο ταξίδι, συνήθως (αν όχι πάντα) χωρίς μποτιλιαρίσματα, και σου δίνεται η ευκαιρία (για τους πολύ "πειραγμένους") αν προσγειωθείς νωρίς, να πεταχτείς σε μία-μιάμιση ώρα δρόμο, να κάνεις κάνα διομισάωρο γλύστριμα στο χιόνι του      montecampione montecampione.com ή της valchiavenna skiareavalchiavenna.it ή του  Foppolo brembanaski.com.

Το ίδιο θα μπορείς να κάνεις και απο Μιλάνο malpensa, (350 περίπου χλμ)αλλά υπάρχει ενα σοβαρό πρόβλημα...το μπούκωμα, κυρίως στην επιστροφή που μπορεί να χάσεις και το αεροπλάνο, στον περιφερειακό της πόλης, στο ύψος της via certosa, που εκεί όταν βιάζεσαι, μπορεί να πάθεις μερικά εγκεφαλικά και δυό τρία εμφράγματα απο το άγχος.Η διαφορά απόστασης απο το Bergamo είναι περίπου 35 λεπτά μακρύτερα, και είναι κι αυτό ένα μείον στην διαδρομή.

Αλλο αεροδρόμιο που μπορεί άνετα να εξυπηρετήσει είναι της Bologna (300 χλμ), που το έχω πάντα σαν δεύτερη προτίμηση, και πολλές φορές βολεύουν κι ώρες (πρώτο πρωινό και τελευταίο βραδινό).

    Και φτάνεις επιτέλους ....Πρώτο χωριό, η Νεράιδα των Δολομιτών "La Fata dei Dolomiti", η Moena...Ειναι το πρώτο χωριό απο τα δεκάδες υπόλοιπα της val di fassa, που εχουν χιονοδρομικό ενδιαφέρον ...και οχι μόνον...Υπέροχο μέρος, με ζωή, μαγαζάκια πάσης φύσεως,ωραία πλατεία για συγκεντρώσεις, πάρτυ και οτιδήποτε event μπορεί να σου κάτσει, ξαφνικό ή προμελετημένο.  
                  

Το μόνο κακό που μπορεί να βρείς σ' αυτό το πανέμορφο χωριό είναι οτι δεν έχεις το ski in /ski out..Δυστυχώς πρέπει να μετακινηθείς λίγα χιλιόμετρα με το αυτοκίνητο και εκατοντάδες χιλιόμετρα πίστες θα βρεθούν  κάτω απο τα πόδια σου.Βέβαια, μάλλον απο την  νέα χρονιά 2020-2021, ετοιμάζεται σύνδεση με κλειστή καμπίνα, που θα φεύγει σχεδόν απο το κέντρο του χωριού(1200μ) και θα φτάνει στην τοποθεσία Valbona (1820m).Το χιονοδρομικό κέντρο της Μοένα, alpelusia.it, βρίσκεται 4 περίπου χιλιόμετρα απο το χωριό, σε πάει δωρεάν ski bus απ το χωριό, ή πας με το αυτοκίνητο σου, αλλά προσοχή στο πάρκινγκ, δέν είναι αρκετά μεγάλο και Σαββατοκύριακο ή μέρες Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, μπορεί και να μήν βρίσκεις πάρκινγκ.



Το κέντρο είναι μικρό σχετικά, αλλά οι πίστες είναι αρκετά μακρυές και επίπονες, που μπορούν να ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς.Οι κόκκινες πίστες  Laste'(2800m), Zirmes(3000m),Le cune(2200m),Fiamme d'oro 2 (2200m) και οι μαύρες Fiamme d'oro 1 (1600m) και η Piavac (1300m) ειναι ολα τα λεφτα!
                                                          pista Zirmes                                                                    

                        pista Laste

                                                                                                                               ... Eπειτα,αν βαρεθείς, που δεν θα βαρεθείς, κατεβαίνεις με το ίδιο skipass, παίρνεις το ski bus και  μεταφέρεσαι μέσα απο ένα υπέροχο ελατόδασος και μόλις σε 10 λεπτά στο
passo san pellegrino, όπου εκεί αφήνεσαι στη μαγεία των 60 χλμ. καλοπατημένου χιονιού, χωρίς ουρές στα lift με μεγάλα και πολλά πάρκινγκ και με θέα που σου κόβει την ανάσα..και το σημαντικό, πίστες μεγάλες σε μήκος, για όλα τα γούστα.Το Passo ενώνεται με τα σκί με το χωριό Falcade απο την άλλη πλευρά των βουνών, και μαζί με την Μοένα αποτελεί το χιονοδρομικό κέντρο των τριών κοιλάδων (comprensorio sciistico tre valli) που απλώνεται σε 100 χλμ καλοχτενισμένων πιστών.Ενας μικρός παράδεισος, κυρίως γι αυτούς που αναζητούν ήσυχες πίστες, οχι πολλές ουρές και αναμονές...ειδικά τα Σ/Κ και τις εβδομάδες των γιορτών, που όλα τα χωριά της κοιλάδας πηζουν απο κόσμο.
Στο Passo San pellegrino (skiareasanpellegrino.it) θα σταθούμε λίγο ακόμα γιατί   κάποια κομμάτια του είναι εξαιρετικά!                          
Παρκάροντας στο δεύτερο και τρίτο πάρκινγκ, έχουμε να επιλέξουμε δύο πλαγιές: η δεξιά που σε ανεβάζει στο Col Margherita 2513m, και η αριστερή για την Cima Uomo.Αριστερά είναι πιο εύκολο το βουνό, με πίστες καλοστρωμένες και ιδανικές για να αξιοποιείς την τεχνική σου, ενδιαφέρουσες μέχρι τέλος οι κόκκινες 51Α(Cima Uomo) και 49 (Le Coste).Η 52 η μαύρη ειναι πολυ μικρη,με πολύ καλή κλίση, είναι μονο για καλούς, αλλά αξίζει να ανέβει κανείς εκεί για να δεί το υπέροχο ηλιοβασίλεμα και μετά να φύγει αριστερά στην 51Α.

 
Δεξιά, το Col Margherita, εξυπηρετείται απο μια γρήγορη μεγάλη γόνδολα μέχρι τα 2513 μέτρα και  είναι η πιο γεμάτη σε αδρεναλίνη περιοχή του χιονοδρομικού.Ενας αληθινός παράδεισος για έμπειρους σκιέρ που θέλουν να διασκεδάσουν και να δοκιμάσουν τις τεχνικές τους σε απαιτητικές πίστες και σε μια μοναδική διαδρομή free ride,η καλλύτερη του είδους στο Dolomiti Superski.
Αν σας αρέσει η ταχύτητα, μη χάσετε την πίστα La Volata (41), μια απότομη και γρήγορη μαύρη, που χαρακτηρίζεται απο μια συνεχή διαδοχή συναρπαστικών τοίχων με κλίση που αγγίζουν το 50%, με συνολικό μήκος 2400 μέτρα και υψομετρική 630 μ.Η πίστα είναι αγωνιστική, πιστοποιημένη απο τη FIS και είναι μια πίστα του ετήσιου παγκοσμίου πρωταθλήματος.
Εξίσου όμορφες και πανοραμικές, λιγότερο απαιτητικές είναι οι κόκκινες Col Margherita (40) και Le Caviette(40).Και οι δυό ξετυλίγονται σε σχήμα μαιάνδρου, με πολύ ωραίες καμπυλωτές στροφές, πολλές αλλαγές κλίσης και  εναλλαγές πλάτους.

Απο την άλλη μεριά του βουνού, προς το χωριό Falcade, η κόκκινη και μαύρη Le Buse- Molino (30) ή αλλιώς Rossignol, είναι ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΗ....αλλά επειδή είναι αρκετά μεγάλη η διαδρομή, καλό θα είναι να μην ξεκινήσετε για Falcade αργά το μεσημέρι, γιατί δεν προλαβαίνετε να γυρίσετε πίσω.Υπολογίστε ένα άνετο δίωρο για το πηγαινέλα...και καλό θα είναι η διαδρομή αυτή να γίνει χειμώνα ή άνοιξη νωρίς το πρωί,γιατί ο τερματικός σταθμός είναι χαμηλά, στα 1150 περίπου μέτρα, και στις πιο ψηλές θερμοκρασίες το χιόνι σουπιάζει.

Η Μοένα και οι πρωινές δραστηριότητες  τελειώνουν εδώ, αλλά Val di Fassa σημαίνει και μαγευτικά παραδοσιακά εστιατόρια με υπέροχες και μοναδικές γευστικές εμπειρίες..Εστιατόρια παντού, μυρωδιές που πλανώνται στον αέρα, απο πίτσα ψημένη στον ξυλόφουρνο με μανιτάρια, speck και bresaola, φρέσκιες ταλιατέλλες με funghi porcini και χοιρινά μπουτάκια ψημένα στο φούρνο με πατάτες,δεντρολίβανο και βότανα του δάσους.
Η περιοχή έχει πολλές baite, (μικρά ξύλινα σπιτάκια,πάνω στο βουνό, μέσα στο δάσος, που χρησιμοποιούνταν για τα ζώα, για αποθήκες εργαλείων ή για αποθήκες τροφών, και τα ανακατασκεύασαν σε εστιατόρια) και πολλές malghe (κι αυτά μικρά σπιτάκια απο κορμούς ελάτων ή απο κορμούς και υλικά τοιχοποιίας,που χρησιμοποιούσαν για στάβλους ζώων, ή για παραγωγή και αποθήκευση γαλακτοκομικών προιόντων και για άλλες αγροτικές εργασίες και ακόμα και την διανυκτέρευση των βοσκών) .Αυτά αποτελούν την ομορφιά, την μοναδικότητα και τη δυνατή εμπειρία του δείπνου στην πανέμορφη αυτή κοιλάδα. Σ αυτά τα παραδοσιακά εστιατόρια θα βρείτε πολλές παραδοσιακές γαστρονομικές συνταγές των Αλπεων μα κυρίως εδώ θα βρούμε την περίφημη Gastronomia Ladina.

Θα ανοίξω μια παρένθεση εδω να πώ για τον όρο Ladino : Η Ladinia είναι το όνομα που ταυτοποιεί καλύτερα μια αλπική περιοχή και συγκεκριμένα πέντε κοιλάδες που χαρακτηρίζονται κυρίως από την ομιλούμενη γλώσσα: Ladin. Στην πραγματικότητα, όχι μόνο η γλώσσα αλλά και ο πολιτισμός, η ιστορία, η φύση, η χειροτεχνία, οι παραδόσεις, οι ιστορίες και οι θρύλοι ενώνουν τον πληθυσμό του Val Badia με αυτόν των Val Gardena, Val di Fassa, Livinallongo και Ampezzo.
Λόγω της μορφολογίας των Δολομιτών η κάποια  απομόνωση των πέντε αυτών  κοιλάδων επέτρεψε και ενθάρρυνε την ανάπτυξη και τη διατήρηση του πολιτισμού των Λαδίνων, ο οποίος είναι ακόμα ζωντανός σήμερα στους Δολομίτες.
Οι κοιλάδες των Ladini, χαρακτηρίζονταν από ένα κυρίως αγροτικό περιβάλλον, που  οι άνθρωποι καθώς και τα σπίτια τους και η ζωή τους ήταν απλή, φτωχή και ταπεινή. Οι κάτοικοι ήταν περήφανοι, σκληρά εργαζόμενοι και σ αυτό το περιβάλλον "εφευρέθηκε" αυτή η απλή,ταπεινή και γευστικότατη γαστρονομία που μίλησα πιο πάνω.

Εκτός λοιπόν από τη διατήρηση της γλώσσας και των εθίμων τους, η Moena κατάφερε επίσης να διατηρήσει τις γεύσεις του παρελθόντος. Τα φτωχά αλλά νόστιμα τυπικά πιάτα έχουν ιντριγκάρει τους καλύτερους σεφ που διασκεδάζουν με το να κάνουν άτακτες εκτελέσεις των αρχαίων συνταγών. Έτσι, μπαχαρικά, βότανα, μους, μαρμελάδες, μέλι ή μουστάρδα επαναφέρουν την παράδοση που, δεδομένης της μακράς αυστριακής κυριαρχίας, έχει απορροφήσει πολλά χαρακτηριστικά του νότιου Τιρόλου, δίνοντας ευφάνταστες ιδέες σε τοπικά πιάτα όπως το Moena ciajonciè (γεμιστό ραβιόλι), τη σούπα κριθαριού, stragolapreti (gnocchi με μπαγιάτικο ψωμί, σπανάκι, αυγά και grana trentino), canederli ( μπάλες απο μπαγιάτικο ψωμί, αυγά και γάλα, γεμιστά με σαλάμι ή λουκάνικα ή speck ή τυρί ή βότανα), πολέντα (μπομπότα -καλαμποκάλευρο-, κυνήγι, κνήμη απο χοιρινό (stinco di mailae), λουκάνικα και μανιτάρια. Υπάρχει επίσης μια μεγάλη ποικιλία τυριών που παράγονται στην κοιλάδα. Είναι ιδιαίτερα νόστιμα και γνήσια επειδή παράγονται με το γάλα των αγελάδων που μεγαλώνουν στα βοσκοτόπια τους. Μεταξύ των πιο γνωστών είναι το "Puzzone di Moena". ...Και....γλυκά ... οι περίφημες τηγανήτες le Fortaie ή Strubel τα οποία μπορείς να γευτείς σε όλα τα φεστιβάλ του χωριού και στα καταφύγια και εστιατόρια, το στρούντελ μήλου που συνοδεύεται από σαντιγί, κρέμα ή παγωτό, αλλά και το θεικό  Kaiserschmarrn που συνοδεύεται με μαρμελάδα απο φρούτα του δάσους ή κρέμα ζαχαροπλαστικής...   

Fortaie - Kaiserschmarnn

Ολες αυτές οι γεύσεις και πιάτα πλούσια σε  παράδοση, μπορείτε να τα δοκιμάσετε σε πολλά εστιατόρια, ακόμη και στα πιο εκλεπτυσμένα, σε καταφύγια και καλύβες.
Απο τα παραδοσιακά εστιατόρια που θα ξεχώριζα στην περιοχή της Μοένα, είναι με μεγάλη διαφορά η Malga Roncac, www.malgaroncac.it. Λίγο πιό έξω απο το κέντρο του χωριού, μέσα στο δάσος και στην ερημιά, συναντάς μια όαση χαμηλού φωτός, με μυρωδιά του ξυλόφουρνου και βοτάνων άγριου δάσους. Φτάνεις με αυτοκίνητο σε 5-6 λεπτά, ή με τα πόδια σε 25 περίπου λεπτά σε λίγο ανηφορικό περπάτημα. Το πρώτο πράγμα που συγκλονίζει, ειναι σχεδόν πάντα, η απρόσμενη υποδοχή απο την πιο όμορφη οικογένεια του δάσους...μάτια που λαμπυρίζουν στο σκοτάδι απο δυό ελάφια και τα μικρά τους, που ή ζουν εκεί άγρια ή τα φροντίζουν αυτοί που έχουν την malga.
                                                                             

                                                                      

 

Οτι και να πάρεις εδώ είναι  εξαιρετικό! Ζητήστε οπωσδήποτε για αρχή την μανιταρόσουπα, απο άγρια φρέσκα μανιτάρια, και σαν πρώτο ή tagliatelle με κιμά απο ελάφι ή με μανιτάρια porcini, ή mezze lune ( ciajonciè) γεμιστά ραβιόλι με σπανάκι και φρέσκια μυζήθρα (ricotta)....αυτές είναι οι δικές μου επιλογές, αλλα επειδή τα γούστα διαφέρουν πάρτε οτι νομίζετε καλλύτερο, γιατί όλα είναι υπέροχα και μαγειρεμένα με τον σπιτικό και παραδοσιακό τρόπο. Για δεύτερο θα ήταν καλό να δοκιμάσετε lo stinco di maile με πατάτες κομμένες ροδέλλες και καλοψημένες στον φούρνο....Για κρασί οι επιλογές είναι πολλές και οικονομικες, αλλά αν δεν θέλετε να ξοδευτείτε με τα εμφιαλωμένα, πάρτε με σιγουριά το κόκκινο χύμα του, είναι ενα cabernet εξαιρετικό, τοπικού παραγωγού...Αφήστε στο τέλος χώρο για το γλυκό που οπωσδήποτε πρέπει να δοκιμάσετε το kaiserschmarenn του, με απο πάνω μαρμελάδα με φρούτα του δάσους, ή όποτε έχει φτιάξει , το εκπληκτικό tiramisu..

Για όποιον δεν έχει όρεξη να φύγει απο το κέντρο του χωριού, υπάρχουν αρκετά καλά εστιατόρια και πιτσερίες δίπλα απο το ποτάμι, μέσα στο χωριό. Καλά ονόματα τα Kusk La  Locanda (https://www.hotelmaria.com/eng/Gourmet/Kusk-Restaurant) και Agritur El Mas, ενας αγροτουρισμός, που έχει σταύλο με ζώα  που εκτρέφει ο ιδιοκτήτης, και παράγει επί τόπου τα κρέατα, τα αλλαντικά και τα τυριά που προσφέρει στους επισκέπτες του (https://www.agriturelmas.it/la-cucina-del-maso/)...Να σας πώ μόνο ότι για να βρείτε τραπέζι σ' αυτά τα τρία  εστιατόρια πρέπει ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΚΡΑΤΗΣΗ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ 10 ΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΠΑΤΕ, ή τουλάχιστον αν είστε πολύ τυχεροί 2 μέρες πριν, αν και το βλέπω λίγο χλωμό και σίγουρα οχι μέσα σέ περίοδο γιορτών!!